تبلیغات
مشاهیر ، بزرگان ، هنرمندان و نام آوران کُرد - خداد فرزند جهماسب، مشهور به « پیرشالیار » یا پیر شهریار هورامی
 
درباره وبلاگ


سلام دوستان گرامی
به کرد وب خوش آمدید.

وبلاگ کُرد وب نهایت سعی خود را دارد تا شما دوستان را ، با بیوگرافی مشاهیر ، بزرگان ، هنرمندان و نام آوران نامی کُرد آشنا سازد.

امیدوارم که مطالب وبلاگ بتواند شما دوستان گرامی را با فرهنگ و هنر غنی کردستان آشنا کند .

در ضمن باید یادآور شد که عکسهای این مجموعه با همکاری عکاسان به نام سنندج ، آقایان اسدالله صیدی ( 09183711407 ) و آقای افشین فتاحی در دسترس و جهت استفاده علاقمندان به هنر ، قرار داده شده است.

در اینجا برخود لازم میدانم این نکته را خاطر نشان کنم که جهت حفظ مالکیت اثر برای هنرمند گرامی ، لگوی نام هنرمند بر روی عکسها جهت استفاده عموم ، درج گردیده است .

" با تشکر رشیدی مدیریت kordveb "


مدیر وبلاگ : سید مهدی رشیدی
نظرسنجی
این وبلاگ تا چه حد توانسته اطلاعات شما را در مورد بیوگرافی مشاهیر و هنرمندان نامی کرد افزایش دهد ؟








آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
مشاهیر ، بزرگان ، هنرمندان و نام آوران کُرد
ملتی که بزرگان خود را نشناسد زیان می کند
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
 




خداد فرزند جهماسب، مشهور به « پیرشالیار » یا پیر شهریار هورامی، یکی از پیران آیین یارسان، به سال 1006 میلادی در اورامان چشم به جهان گشود. آنچنان که از روایات و کتاب « دوره ی شاخوشین » بر می آید، در اورامان چشم به جهان گشوده و در روزگار نوجوانی برای فراگیری علم و حکمت عازم لرستان گشته و در محضر « شاخوشین » به تلمذ پرداخته است. پس از چند سال تلمذ در محضر شاخوشین، بنا به درخواست استادش، به اورامان برمیگردد و به راهنمایی مردم آن سامان می پردازد ......

دانشمند و حکیمی بافراست بوده و در میان توده های مردم از نفوذ کلام فوق العاده ای برخوردار بوده. آنچنان که از اشعارش برمی آید، هم کیشانش را به خردورزی، گفتار و کردار نیک دعوت نموده است. سرانجام به سال 1098 میلادی چشم از جهان فرو بسته است.

در تاریخ ادبیات کردی چنین آمده است که در اورامان ( هه ورامان ) پیری حکیم و فرزانه از آیین زرتشیان می زیسته است به نام پیرشالیار. کتابی به شعر از وی به جای مانده که راه و روش درست زیستن را به مردم نشان می داده، به نام « ماریفه تو پیرشالیاری » ( حکمت پیرشهریار ).

در یکی از منابع ادبی آیین یارسان، دوبیتی ای به نام پیرشالیار آمده که در آن شاعر با لحن تقدس آمیز از آتش و آتشکده سخن می گوید. شاید بتوان این دوبیتی را دال بر زردشتی بودن پیرشالیار دانست:



ئه و ئاهر خانه، ئه و ئاهر خانه

بار گه ی شام وه سته ن، ئه و ئاهر خانه

زه رده شته ش کیاست په ری فه رمانه

به ر گوزیده ش که رد نه رووی زه مانه



در این شعر و اشعار دیگر پیرشالیار، به وضوح می توان عدم رسوخ اسلام و زبان و تعبیرات عربی را مشاهده کرد. بی گمان این خود صحه ای است بر گفتار آن دسته از کردشناسان که معتقدند مردم اورامان تا سده ی یازدهم میلادی آیین اسلام را نپذیرفته و بر دین گذشته ی خود بودند. موقعیت دشوار جغرافیایی اورامان و نیز سرسختی و ثابت قدمی مردم اورامان بر اعتقادات خود، دلایلی بوده اند بر این امر که نه مسلمانان توانسته اند با زور شمشیر بر این منطقه استیلا یابند و نه کسی را یارای آن بوده که در آنجا به تبلیغ آیین جدیدی بپردازد. سرانجام فردی به نام « ملا گشایش »، فرزند پیرمحمد بابامردوخی اورامی ( 1388 – 1468 میلادی ) با روشی حکیمانه به تبلیغ آیین اسلام پرداخته و موجبات گسترش این آیین را در اورامان فراهم آورده است.







هر چند اشعار کمی از کتاب « ماریفه تو پیرشالیاری » به جای مانده، ولی از همین مقدار هم به خوبی می توان به عمق اندیشه، فلسفه ی خردورزی و تاکید بر دانایی و حکمت و فرزانگی وی پی برد.


پیرشهریار هنوز هم در تمام کردستان از احترام خاصی برخوردار است و هر ساله مراسمی تحت عنوان « عروسی پیرشهریار » بر سر مقبره ی این بزرگوار برگذار می گردد و هزاران نفر از نواحی مختلف کردستان و ایران و توریست هایی از کشورهای اروپایی در این روز بر سر مزار پیرشهریار حضور می یابند.


منبع : کتاب شعرای نامدار کُرد ( اثر فخرالدین آمیدیان )








عروسی پیرشالیار


 آئین باستانی پیرشالیار با قدمتی چند هزار ساله و هر سال در اواسط بهمن در روستای اورامان تخت از توابع شهرستان سروآباد برگزار می‌شود و برغم گذشت سالیان بسیار همچنان این مراسم با مشارکت همه جانبه مردم منطقه شکوهی خاص دارد.

آئین باستانی پیرشالیار که مردم منطقه آن را "عروسی پیرشالیار" می‌گویند، هر ساله در فصل زمستان و در نیمه‌های بهمن ماه برگزار می‌شود که این مراسم نماد عینی از مشارکت‌های فعال مردم در مناسبت‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی و سابقه ای به قدمت تاریخ دارد و هر سال بر شکوه برگزاری آن نیز افزوده می‌شود.
هر چند نام مراسم عروسی است ولی در اصل پیرشالیار یک مراسم آیینی و سنتی است که آن قربانی می‌کنند و به سماع و نجوا با خدا می‌پردازند.

این مراسم که هر سال در آخرین چهارشنبه و پنجشنبه منتهی به نیمه بهمن ماه برگزار می‌شود آئینی است که بعضی از مورخان تاریخ برگزاری آن را به یک هزار سال گذشته می‌دانند و عده ای دیگر نیز معتقدند که قدمت این مراسم بیش از اینهاست ولی نکته مهم این است که برغم گذشت این همه سال پیرشالیار همچنان به عنوان نمادی از مشارکت اجتماعی مردم این منطقه به شمار می‌رود.

پس از پشت سرگذاشتن کوه‌های سربه فلک کشیده و پوشیده از برف و عبور از جاده‌های پر پیج و خم و گذر در مسیر رودخانه سیروان که با آرامش خاصی همراه است و در دل کوه‌های پست و بلند زاگرس، به یکی از روستاهای استان کردستان قدم می‌نهی که معماری آن زبانزد خاص و عام است و بدلیل ویژگیهای فراوانی این روستا به عنوان یکی از قطبهای گردشگری در سطح کشور نیز به ثبت رسیده است.

روستای که معماری ویژه و خاص آن در کنار طبیعتی بکر و زیبا که به نوعی با آدم سخن می‌گوید هم اکنون به عنوان یکی از مناطق گردشگری کشور مطرح و حتی در بعضی از روزها علاوه بر گردشگران داخلی افرادی را نیز از دیگر کشورهای خارجی به دامان خود می‌پذیرد.

روستایی که بام خانه جلوی حیاطی است برای خانه دیگر و این داستان همچنان تا پشت روستا ادامه می‌یابد و نوع معماری به کار رفته در آن نیز چشم هر بیننده ای را به سوی خود جلب می‌کند به نحوی که معماری سنتی این روستا مبتنی بر سنگ بوده و در ساخت خانه‌های مسکونی از ملات به هیچ وجه استفاده نشده است.

روستای اورامان تخت در دهستانی به همین نام و در مسیر رودخانه سیروان یکی از برزگترین رودخانه‌های کشور قرار دارد که برگزاری آئین‌های مختلف به ویژه عروسی پیرشالیار در کنار معماری خاص و ویژه که با استفاده از صنایع بومی‌و محلی ساخته می‌شود باعث شده که اورامان به شهره ای جهانی و بین المللی دست یابد.

یکی از حدسیات رایج درباره نام اورامان اینست که واژه " اورامان " یا " هورامان " از دو بخش " هورا " به معنی اهورا و " مان " به معنی خانه، جایگاه و سرزمین تشکیل شده ‌است و به همین دلیل اورامان به معنی "سرزمین اهورایی" و جایگاه اهورامزدا است هور در اوستا به معنی خورشید نیز آمده و "هورامان"جایگاه خورشید نیز معنی می‌دهد
 
از سوی دیگر فرهنگ و تمدن این کهن دیار به عنوان بخشی از تمدن بزرگ ایران باستان با زیرساخت‌هایی محکم و استوار از موسیقی و عرفان گرفته تا ادبیات نوشته و نانوشته اش و آداب و رسوم مبتنی بر خرد جمعی و نبوغی سازگار با طبیت اهورایی اش شایسته است و باعث شده که هر ساله گردشگرانی از سایر نقاط کشور و در مواردی از بعضی از کشورهای دنیا راهی این منطقه شوند.

مردم روستای اورامان به زبان اورامی‌ سخن می‌گیوند و مردان اورامانی چوخه، پانتول، ملکی شال، دستار، فرنجی و کله بال و زنان آن جانی، کلنجه، شال، کلاه و کلله می‌پوشند که علاوه بر وجود رنگ‌های متنوع انواع این لباس‌ها با زیور آلات مختلف تزئین خواهند شد.

پیش از ورود پارچه و کفشهای خارجی و سایر منسوجات داخلی به استان کردستان، بیشتر پارچه‌ها و پای افزار مورد نیاز ردمد روستای اورامان توسط بافندگان و دوزندگان محلی بافته و ساخته می‌شده که هنوز هم تعداد محدود از این نوع البسه وجود دارد.

مراسم جشن عروسی پیر شالیار یکی از جشنهای رایج است که هر ساله 45 روز بعد از شروع فصل زمستان به مدت دو هفته برگزار می‌شد، این مراسم سالگرد ازدواج پیری افسانه ‌ای به نام شالیار است که ریشه در اسطوره‌ها و اعتقادات و آیین‌های قدیم مردم این سرزمین دارد.

این مراسم شامگاه سه شنبه با تقسیم گردوهای باغ پیر شالیار بین اهالی روستا آغاز می‌ شود و به ترتیب با مراسم " کلاو روچنه "، قربانی کردن گاو و گوسفند و بز، پخت غذاهای مخصوص، دف‌نوازی و رقص عرفانی، سماع، پخش نذورات بین اهالی، نماز و ذکر و دعا، همچنین برپایی مراسم شب‌نشینی و دست به دست گرداندن کفش چرمی ‌پیر شالیار و تبرک آن و پخت نان مخصوصی به نام " کلیره مژگه " (که از خمیر آرد، گردو خرد شده و پیاز درست می‌شود) در طول سه روز متوالی ادامه پیدا می‌کند.

اما امروزه چهارشنبه، پنج شنبه و جمعه منتهی به 15 بهمن ماه را در نظر می‌گیرند و چهارشنبه قبل از آن را روز آغاز مراسم اعلام می‌کنند. انتخاب روز و اعلام شروع جشن بر عهده متولی پیر شالیار است که این کار را با تقسیم گردوهای درخت‌های وقفی پیر شالیار بین خانواده‌های روستای اورامان و روستاهای اطراف انجام می‌دهند.

کودکان وظیفه تقسیم این گردوه در بین اهالی روستا را بر عهده دارند به نحوی که کودکان روستای اورامان صبح چهارشنبه و قبل از طلوع آفتاب به گروه‌های سه یا چهار نفری تقسیم شده و با حضور در درب منازل افراد و با درب زدن و گفتن کلمه" کلاوروچنه " حضور خود در محل را اعلام می‌کنند و سپس صاحب خانه نیز در قبال برداشت چند عدد گروه از کیسه کودکان به آنها تنقلات و خوردنی هدیه می‌دهد.

هر ساله تعداد زیادی گوسفند که نذورات مردم برای پیر شالیار است در روز چهارشنبه و حدود ساعات 9 صبح قربانی می‌شوند که این دام‌ها توسط اهالی و یا افرادی از روستاهای دیگر در اواخر فصل پاییز برای متولی فرستاده می‌شود و او در فصل زمستان از آن دام‌ها نگهداری کرده در روز جشن همه آنها را قربانی می‌کنند.

تعداد گوسفندان قربانی شده گاه به 70 تا 80 راس نیز می‌رسد و بعد از این کار گوشتهای قربانی شده را بین اهالی تقسیم کرده و با مقداری از آن نوعی آش به نام " ولوشین " تهیه می‌کنند و روز چهارشنبه و بعد ساعت 16 و اقامت نماز عصر در مسجد، آن آش نیز بین اهالی روستا و مهمان‌های که از سایر نقاط راهی اورامان شده اند، تقسیم می‌شود.

مراسم جشن در عصر پنجشنبه با شرکت اهالی روستا و افرادی از روستاها و شهرهای اطراف برگزار می‌شود این مراسم توام با برپایی رقص و سماع عرفانی به شکل دسته‌جمعی و نواختن دف است و در آن عده ای به عنوان متولی کار هدایت سماع کنندگان را بر عهده می‌گیرند.

کارگزاران این مناسک مذهبی را افرادی از طوایف مختلف روستای اورامان تخت و روستاهای اطراف تشکیل می‌دهند و در میان این طوایف بر اساس یک قرارداد نامکتوب و شفاف اجتماعی نوعی تقسیم کار بر اساس طایفه‌ای وجود دارد که هر کس در آن سه روز و در طول ایام برگزاری مراسم پیرشالیار کار خود را انجام می‌دهد.

رقص و سماع عرفانی دراویش که در بیشتر روزهای این جشن همراه با نواختن دف برپا می‌شود، نوعی رفتار جمعی است که آنان را به احساس مشترک می‌رساند.

آش تهیه شده از مواد مشارکتی و گوشت‌های قربانی (که به آن "ولوشین" می‌گویند) به عنوان خوراکی سمبولیک و نمادین غذایی است که در روز مراسم همه اهالی روستا با دارا بودن نقشی‌ها و پایگاه‌های اجتماعی مختلف از آن می‌خورند و به نوعی خوردن این غذا در روزهای جشن را متبرک می‌دانند.

حضور دسته‌جمعی افراد شرکت کننده در مراسم، دعا و ذکر همگانی در محوطه مزار، خوردن نان "کولیره مژگه" و ماست به صورت دسته‌جمعی و تثبیت باورهای ذهنی خود بوسیله بستن پارچه‌ای بر در و دیوار و درخت مزار آخرین مرحله از این حرکت جمعی است.

مراسم پیرشالیار تا روز جمعه و قبل از برگزاری نماز جمعه ادامه پیدا می‌کند و مردم صبح روز جمعه با حضور دسته جمعی در محل زیارتگاه پیرشالیار حاضر شده و بعد از راز و نیاز دسته جمعی راهی مسجد می‌شوند تا نماز جمعه را اقامه کنند.

باور ذهنی زنان روستا نیز نسبت به پیرشالیار در رفتار جمعی و نقش مسلط آنان در پخت نان محلی متجلی می‌شود و مشارکت آنها همراه با دعاها، اعتقاد قبلی به پیرشالیار، جدیت در انجام کار و صحبت کردن با یکدیگر فضایی صمیمی ‌در هنگام پخت نان و انجام کارهای این مراسم ایجاد می‌کند.

مراسم عروسی پیرشالیار هر ساله با حضور بیش از 20 هزار نفر از مردم استان و خیل عظیم گردشگران داخلی و خارجی در روستای اورامان تخت برگزار می شود و به رغم بارش برف و باران باز هم مردم در این شرایط سخت خود را به اورامان رسانده و در جشن پیرشالیار شرکت می کنند.


گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ        www.seemorgh.com/culture 





نوع مطلب : شاعران، 
برچسب ها : پیرشالیار، خداد فرزند جهماسب مشهور به پیرشالیار، پیر شهریار هورامی، شاعر هورامی،
لینک های مرتبط :


سه شنبه 23 مرداد 1397 06:30 ق.ظ

You made your position quite nicely..
buy generic viagra online canada where can i buy generic viagra buy viagra professional pharmacy viagra prices is buying viagra online legal where can i get sildenafil viagra online doctor viagra buy viagra usa online buy viagra now online
دوشنبه 22 مرداد 1397 10:09 ب.ظ

Tips nicely considered..
acheter du cialis a geneve cialis without a doctor's prescription prezzo di cialis in bulgaria safe dosage for cialis cialis uk next day cialis preise schweiz cialis generique generic cialis levitra cialis manufacturer coupon buy cialis uk no prescription
دوشنبه 7 خرداد 1397 09:46 ق.ظ

You actually mentioned it really well!
generic cialis review uk miglior cialis generico cialis from canada buying brand cialis online buy cialis sample pack click now buy cialis brand calis precios de cialis generico cialis patent expiration tadalafil 20mg
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 10:26 ق.ظ

You actually expressed this adequately!
cialis for sale cialis generika low dose cialis blood pressure try it no rx cialis cialis rckenschmerzen cialis dosage recommendations generic cialis review uk tesco price cialis generic cialis with dapoxetine click now cialis from canada
شنبه 8 اردیبهشت 1397 12:23 ق.ظ

You explained it really well.
cialis generisches kanada achat cialis en europe we like it cialis price rx cialis para comprar viagra cialis levitra india cialis 100mg cost cialis 5 mg funziona viagra cialis levitra generic cialis tadalafil we use it cialis online store
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 09:15 ب.ظ

Many thanks. I value this.
viagra order online uk where can i buy viagra without buy now viagra where to buy herbal viagra rx online viagra buy viagra pharmacy viagra online pharmacy viagra online pharmacy online can i buy viagra at cvs where to purchase viagra
شنبه 4 فروردین 1397 10:58 ق.ظ

Whoa many of terrific info.
generico cialis mexico canada discount drugs cialis sialis link for you cialis price pastillas cialis y alcoho cialis et insomni cialis taglich cialis 20mg cialis great britain preis cialis 20mg schweiz
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 10:45 ق.ظ
Hi! This is my first visit to your blog! We are
a collection of volunteers and starting a new project in a community in the same niche.
Your blog provided us beneficial information to work on. You have done a marvellous
job!
چهارشنبه 18 اردیبهشت 1392 08:36 ق.ظ
زوز سپاس برای به ریز، ده ست خوش بی
چهارشنبه 18 اردیبهشت 1392 08:29 ق.ظ
زوز سپاس برای به ریز، ده ست خوش بی
سه شنبه 17 اردیبهشت 1392 03:11 ب.ظ
سوپاس گیانه که م
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب
Online User
 
   

پشتیبانی